Gospodarka odpadami

    Spółka z o.o. "BESKID" - zakład gospodarki odpadami komunalnymi - działa na podstawie umowy z dnia 27.05.1994r. oraz wpisu do rejestru gospodarczego Sądu Rejonowego w Bielsku Białej. Spółka z o.o. "BESKID" została utworzona w wyniku porozumienia 18-tu gmin Żywiecczyzny w celu rozwiązania problemów gospodarki odpadami komunalnymi na ich terenie. Spółka w latach 1995 - 1997 wybudowała zakład utylizacji w Żywcu przy ul. Kabaty, składający się z sortowni odpadów komunalnych, składowiska i kompostowni, wykorzystując tanie źródła finansowania - dotacje, pożyczki preferencyjne, kredyty.

    Od stycznia 1995r. gminy Spółki rozpoczęły realizację przyjętego programu gospodarki stałymi odpadami komunalnymi, tj.:

  • selektywną zbiórkę odpadów komunalnych,
  • selektywną zbiórkę odpadów surowcowych „u źródeł” ich powstawania,
  • zbiórkę odpadów kuchennych w systemie pojemników Schefera,
  • zbiórkę odpadów niebezpiecznych: zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, baterie, lekarstwa, akumulatory itp.
  • usuwanie odpadów medycznych i weterynaryjnych oraz przekazanie ich do unieszkodliwienia,
  • usuwanie eternitu pochodzącego z budynków mieszkalnych.

    Udziałowcami Spółki "BESKID" są: miasto Żywiec, które obejmuje 51% udziałów, ponieważ zapewniło miejsce na budowę zakładu utylizacji na swoim terenie, oraz gminy Łodygowice, Lipowa, Jeleśnia, Rajcza, Szczyrk, Czernichów, Ślemień, Świnna, Łękawica, Gilowice, Węgierska Górka, Milówka, Radziechowy - Wieprz, Koszarawa, Ujsoły oraz Wilkowice i Buczkowice, obejmujące 29% udziałów proporcjonalnie do liczby mieszkańców, a także Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach (20%).

    18 gmin należących do Spółki "BESKID" to prawie 1/3 powierzchni województwa bielskiego (1130km2), zamieszkała przez 175 000 osób. 31% tej powierzchni (35 tys. ha) to obszar Żywieckiego Parku Krajobrazowego (gminy Jeleśnia, Świnna, Węgierska Górka, Milówka, Rajcza). Centralną część rejonu zajmuje zbiornik retencyjny - Jezioro Żywieckie.

Sortownia odpadów komunalnych

  1. Sortownia z instalacjami do sortownia odpadów.
  2. Linia do sortowania szkła.
  3. Boksy magazynowe.
  4. Wiata magazynowa surowców wtórnych
  5. Magazyny na odpady niebezpieczne. 

  

Składowisko odpadów komunalnych

a.  Kwatera I:

  1. powierzchnia 23 730 m2
  2. pojemność geometryczna 188 650 m3
  3. chłonność 660 275 m3
  4. kwatera w trakcie rekultywacji

b.  Kwatera II:

  1. powierzchnia 15 040 m2
  2. pojemność geometryczna 118 733 m3
  3. chłonność 415 565 m3
  4. czas eksploatacji 8 lat
c.  Obiekty technologiczne składowiska: 
  1. Uszczelnienie dna i skarp - uszczelnienie dwuwarstwowe z folii HDPE grubość 2 mm.
  2. Drenaże:
  • drenaż kontrolny
  • drenaż główny czaszy składowiska
  1. Studzienki odgazowujące.
  2. Składowisko materiału okrywkowego.
  3. Portiernia.
  4. Brodzik dezynfekcyjny.
  5. Waga samochodowa.
  6. Kompaktor.
  7. Ogrodzenie i strefa zieleni izolacyjnej.
  8. Sieć monitoringu lokalnego - 4 piezometry o łącznej głębokości 80 mb.
Kompostownia odpadów organicznych 
Obiekty technologiczne kompostowni:
  1. Budynek kompostowni z bioreaktorem typ HERHOF wraz z urządzeniami technologicznymi i zapleczem.
  2. Wiata ze stanowiskami:
  • magazynowania wsadu,
  • składowania materiału strukturalnego, 
  • dojrzewania kompostu. 
  1. Plac magazynowania kompostu.
  2. Kanalizacja deszczowa i sanitarna.
  3. Wyposażenie technologiczne: ładowarka, rozdrabniarka i sito.
Parametry technologiczne procesu kompostowania w bioreaktorze Herhof:
  • stosunek węgla do azotu (C/N) (25 ÷ 35) : 1 
  • porowatość kompostowanego materiału 25 – 35% 
  • zawartość wody w kompostowanym materiale 55-65% 
  • ciężar nasypowy wsadu 450 ÷ 650 kg/m3 
  • straty technologiczne masy wsadu 30 – 40% 
  • ciężar nasypowy kompostu 450 ÷ 550 kg/m3 
  • czas kompostowania w bioreaktorze 7 –11 dni. 
Parametry techniczne bioreaktora HERHOF:
  • wydajność 1500-2000 t / rok 
  • waga masy kompostowanej (wsadu do bioreaktora) max. 35t. 
  • czas pracy bioreaktora 50 tygodni / rok (50 wsadów) 
  • pojemność bioreaktora 60 m3
Wdrażanie systemu selektywnej zbiórki odpadów
 
  Pierwsze próby segregacji odpadów komunalnych podjęto na terenie miasta Żywca w 1992r. poprzez zorganizowanie odbioru surowców wtórnych w systemie kontenerowym i specjalistycznych pojemnikach PA 1100. Zbiórkę prowadzono w kilkunastu kontenerach KP7 o poj. 7m3 podzielonych na trzy komory z przeznaczeniem na różne surowce oraz 300 szt. Pojemników PA 1100. Cechą charakterystyczną ww.  pojemników jest ich oznakowanie – odpowiednio dobrana kolorystyka, napisy i kształt otworów wrzutowych. Kontenery i pojemniki rozstawiono w ciągach handlowych i osiedlach mieszkaniowych budownictwa jedno i wielorodzinnego, przy zachowaniu zasady, że jeden zestaw przypada na ok. 500 mieszkańców.

  Pomimo regularnego wywozu odpadów balastowych z pojemników na nieczystości komunalne przez Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych w Żywcu, stopień czystości surowców wtórnych wybieranych z pojemników na segregację nie przekraczał 30%. Tak słabe wyniki można tłumaczyć małą świadomością mieszkańców oraz brakiem bezpośrednich motywacji finansowych.

  Doświadczenia omawianego okresu próbnego segregacji odpadów komunalnych w znacznym stopniu wpłynęły na decyzję o umieszczeniu we wspólnym programie gospodarki odpadami komunalnymi – przyjętym przez gminy Spółki „BESKID” – segregacji odpadów komunalnych „u źródeł” ich powstawania. Surowce wtórne miały być segregowane przez mieszkańców i gromadzone w workach kolorowych z LDPE, odpady organiczne w brązowych pojemnikach kompostowych a odpady nieużyteczne w pojemnikach na balast (w gminach wiejskich przejściowo w czarnych workach).

  Pierwszą gminą (należącą do Spółki BESKID), która wprowadziła system segregacji była gmina Żywiec. Zestawy wieszakowo – workowe (o wartości jednostkowej ok. 10 zł) sfinansowane przez Urząd Miasta, rozdano za darmo właścicielom posesji oraz umieszczono w blokach mieszkaniowych na klatkach schodowych. Worki foliowe (podobnie jak wcześniej pojemniki) są odpowiednio oznakowane kolorystycznie i nadrukowane instrukcją segregowania:

 

biały

szkło białe

zielony

szkło kolorowe

niebieski

makulatura i szmaty

czerwony

puszki, drobny złom

żółty

tworzywa sztuczne

 
  

  Ilość stanowisk z pojemnikami i kontenerami na surowce wtórne zmniejszono, a w dzielnicach o zabudowie jednorodzinnej zlikwidowano całkowicie. Zestaw wieszakowo - workowy wręczano tylko tym mieszkańcom, którzy mieli zawartą umowę na wywóz odpadów. Mieszkańcy zawierający nowe umowy otrzymywali pojemniki na balast w formie leasingu. Akcja ta spowodowała zdecydowany wzrost zawieranych umów na wywóz odpadów z posesji; z 750 na końcu 1993r. do 4440 obecnie, co stanowi prawie 90% nieruchomości. Odpady balastowe gromadzone są w pojemnikach SM 110, kontenerach PA 1100 i KP 7, a wywożone kubłówkami lub hakowcami.

  Zestawy wieszakowo - workowe rozdano w grudniu 1994r., a w lutym 1995r. rozpoczęliśmy ich zbiórkę. Wywóz kolorowych worków z surowcami odbywa się samochodami ciężarowymi, skrzyniowymi lub w kontenerach KP 7 otwartych. W ramach rozpropagowania idei segregacji odpadów "u źródeł" ich powstawania ustalono dla wspólnego programu gospodarki odpadami, 2-letni okres promocyjny: koszty wywozu i wymiany worków na surowce wtórne pokrywa Urząd Miejski w Żywcu. Mieszkańcy płacą tylko za wywóz i składowanie odpadów balastowych. Obecnie dalej stosowana jest promocja za segregację odpadów.


    Kolejnym etapem realizacji założeń systemu selektywnej zbiórki jest wprowadzenie go w pozostałych gminach Spółki. Wprowadzenie systemu selektywnej zbiórki odpadów "u źródeł" ich powstawania w gminach wiejskich napotyka na większy opór ze strony mieszkańców, którzy do tej pory pozbywali się swoich odpadów na koszt Urzędów Gmin, wysypując je do kontenerów KP-7 rozstawionych z różną gęstością. Wprowadzenie stanowisk wieszakowo - workowych na gminy wiejskie rozpoczęto w lutym 1996 roku, dlatego efekty zbiórki surowców są skromniejsze niż w Żywcu. Zgodnie z założeniami, posesje w gminach wiejskich wyposażone są również w stanowiska workowo - wieszakowe. Oprócz ww. worków zastosowano dodatkowo worek w kolorze czarnym dla gromadzenia odpadów balastowych (nieużytecznych). W gminach zrezygnowano z systematycznej zbiórki makulatury, wprowadzając akcyjną jej zbiórkę.

 
W gminach przy wprowadzaniu systemu selektywnej zbiórki wprowadzono różne sposoby odpłatności:
  • ilościowy z promocją (na wzór Żywca)
  • ryczałtowy z upustem za segregację
Worki z surowcami wtórnymi z bliżej położonych gmin przywożone są wprost do zakładu Spółki "BESKID". Z gmin dalej położonych worki zwożone są na stacje przeładunkowe. Stacje przeładunkowe to zorganizowane miejsca gromadzenia odpadów składające się z kontenerów KP 7 odpowiednio pomalowanych i oznakowanych. Ilość tych stacji zależy od struktury zabudowy. Obecnie działają   stacje - w Milówce, i w Jeleśni. Ze stacji przeładunkowych wypełnione kontenery  z poszczególnymi surowcami przewożone są na zakład utylizacji Spółki "BESKID".
  W lipcu 1997 roku rozpoczęto na terenie Żywca wprowadzać stopniowo selektywną zbiórkę bioodpadu systemem specjalistycznych pojemników Schäfera. Zbiórkę wprowadzono najpierw na osiedlach budynków jednorodzinnych, targowiskach i hurtowniach warzywniczych, a od kwietnia ub. r. na osiedlach bloków mieszkalnych wielorodzinnych.
 
W ramach wspólnego programu prowadzona jest również zbiórka odpadów szkodliwych i uciążliwych dla środowiska:
  • odpady azbestowe
  • zbiórka zużytych baterii- zajmują się szkoły średnie, podstawowe i przedszkola,
  • przeterminowane lekarstwa - zbierają apteki, ośrodki zdrowia i przychodnie lekarskie.